Dinlerde kedilerin yeri


İnsanlar, tarih boyunca birçok dine ve tanrıya inanmıştır. Kediler de kimi zaman tanrı, kimi zaman kutsal varlık, kimi zamansa mübarek hayvan gibi çeşitli sıfatlarla bu tarihte yerini almış canlılardır. 

 

Mitolojide büyük yeri olan kedilerin, dinlerin içerisinde yer alması konusunda bilinen en eski kaynaklar bundan yaklaşık 5000 yıl öncesine Eski Mısır’a dayanmaktadır. Kedilerin Eski Mısır’da kutsallaşması, o dönemler Nil Nehri çevresinde tarım yapan insanların, ambarlara fare ve haşere bastığında kedilerin bu canlıları avladığını fark etmeleri ile başladı. Fare istilalarının artmasıyla da Firavun, kedileri üstün varlık ve yarı tanrı olarak ilan etmiştir. Böylelikle kedilere zarar vermek ve öldürmek yasaklanmış hatta kedileri öldürenlere idam cezaları verilmeye başlamıştır. Kedilerin avlanma becerilerine duyulan saygının yanı sıra, asil güzellikleri ve gizemli kişiliklerinin oluşturduğu hayranlık da Eski Mısır’da kedilerin kutsallaşmasına neden olan bir diğer nedendir.

Avrupa’da da Hristiyanlık inanışı yayılana kadar kediler kutsal hayvan olarak görülmekteydi. Freya isminde arabasını kedilerin sürdüğü bir tanrıça inanışları bulunuyordu ve Cuma günlerini Freya Günü (Friday) olarak kutsal gün ilan etmişlerdi. Ortaçağ Hristiyanlık döneminde ise Freya lanetlendi ve kediler cadılıkla ilişkilendirilerek yakılmaya, öldürülmeye başlandı. Kedilerin öldürülmeleriyle kedi nüfusunda azalma olunca, şehirlerde fare sayıları büyük bir artış gösterdi. Avrupa da veba salgınının başlaması da bu dönemlere denk geldi. Vebanın yanı sıra, ambarlardaki yiyecekler fareler tarafından talan edildiği için kıtlık da baş gösterdi. Bunun sonucunda, Rönesans döneminde kediler yeniden saygınlığa kavuşturularak sayılarının artması sağlanmaya çalışıldı.

İslam inanışında da kediler mübarek hayvan olarak sayılmıştır. Bunun en büyük nedenlerinden biri, Hz. Muhammed’in kedilere olan büyük sevgi ve saygısıdır. Hayatı boyunca birden fazla kedi beslediği söylenen Hz. Muhammed’in Müezza adında çok sevdiği bir kedisi olduğu bilinir. Kedilerin dokuz canlı olduğu inanışının da Hz. Muhammed’in bir kedinin sırtını okşaması sonucunda oluştuğu rivayet edilir. Bu dönemde de kedilerin öldürülmesi ve onlara zarar verilmesi yasaklanmıştır. Ayrıca tuvaletlerini yaptıktan sonra üzerini örtmeleri ve kendilerini temizlemeleri nedeniyle temiz sayılan kedilerin geçtiği yerlerde namaz kılmanın da sakıncalı olmadığı kabul edilmiştir.

Etiketler
kediler ve din